CAR-T (ଚିମେରିକ୍ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ରିସେପ୍ଟର ଟି-ସେଲ୍) କ’ଣ?
ପ୍ରଥମେ, ଆସନ୍ତୁ ମାନବ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନଜର ପକାଇବା |
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ କୋଷ, ଟିସୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗର ଏକ ନେଟୱାର୍କରେ ଗଠିତ ଯାହା ଶରୀରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରେ |ଜଡିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଧଳା ରକ୍ତ କଣିକା, ଯାହାକୁ ଲ୍ୟୁକୋସାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦୁଇଟି ମ basic ଳିକ ପ୍ରକାରରେ ଆସିଥାଏ ଯାହା ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଜୀବ ବା ପଦାର୍ଥ ଖୋଜିବା ଏବଂ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ମିଳିତ ହୁଏ |
ଦୁଇଟି ମ basic ଳିକ ପ୍ରକାରର ଲ୍ୟୁକୋସାଇଟ୍ ହେଉଛି:
Ø ଫାଗୋସାଇଟ୍, କୋଷ ଯାହା ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଚୋବାଇଥାଏ |
Ø ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍, କୋଷ ଯାହା ଶରୀରକୁ ପୂର୍ବ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ମନେ ରଖିବା ଏବଂ ଚିହ୍ନିବା ଏବଂ ଶରୀରକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ |
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୋଷଗୁଡିକ ଫାଗୋସାଇଟ୍ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ |ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ପ୍ରକାର ହେଉଛି ନିଉଟ୍ରୋଫିଲ୍, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତ bacter ଜୀବାଣୁ ସହିତ ଲ ights େ |ଯଦି ଡାକ୍ତରମାନେ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତିତ ଥାଆନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇପାରନ୍ତି ଯେ ରୋଗୀର ସଂକ୍ରମଣରେ ନ୍ୟୁଟ୍ରୋଫିଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଅଛି କି ନାହିଁ।ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଫାଗୋସାଇଟ୍ସଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଶରୀର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରର ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ |
ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ହେଉଛି ବି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଏବଂ ଟି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ |ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜାରେ ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ରହି ବି କୋଷରେ ପରିପକ୍ୱ ହୁଏ, କିମ୍ବା ସେମାନେ ଥିମସ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ପାଇଁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଟି କୋଷରେ ପରିପକ୍। ହୁଅନ୍ତି |ବି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଏବଂ ଟି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ର ପୃଥକ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି: ବି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଶରୀରର ସାମରିକ ଗୁପ୍ତଚର ପ୍ରଣାଳୀ ପରି, ସେମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଖୋଜିଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଲକ୍ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପଠାଇଥାଏ |ଟି ସେଲ୍ ସ soldiers ନିକମାନଙ୍କ ପରି, ଗୁପ୍ତଚର ପ୍ରଣାଳୀ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିବା ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ |
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ କୋଷ, ଟିସୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗର ଏକ ନେଟୱାର୍କରେ ଗଠିତ ଯାହା ଶରୀରର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରେ |ଜଡିତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଧଳା ରକ୍ତ କଣିକା, ଯାହାକୁ ଲ୍ୟୁକୋସାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦୁଇଟି ମ basic ଳିକ ପ୍ରକାରରେ ଆସିଥାଏ ଯାହା ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଜୀବ ବା ପଦାର୍ଥ ଖୋଜିବା ଏବଂ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ମିଳିତ ହୁଏ |
ଦୁଇଟି ମ basic ଳିକ ପ୍ରକାରର ଲ୍ୟୁକୋସାଇଟ୍ ହେଉଛି:
Ø ଫାଗୋସାଇଟ୍, କୋଷ ଯାହା ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଚୋବାଇଥାଏ |
Ø ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍, କୋଷ ଯାହା ଶରୀରକୁ ପୂର୍ବ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ମନେ ରଖିବା ଏବଂ ଚିହ୍ନିବା ଏବଂ ଶରୀରକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ |
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୋଷଗୁଡିକ ଫାଗୋସାଇଟ୍ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ |ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ପ୍ରକାର ହେଉଛି ନିଉଟ୍ରୋଫିଲ୍, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତ bacter ଜୀବାଣୁ ସହିତ ଲ ights େ |ଯଦି ଡାକ୍ତରମାନେ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତିତ ଥାଆନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇପାରନ୍ତି ଯେ ରୋଗୀର ସଂକ୍ରମଣରେ ନ୍ୟୁଟ୍ରୋଫିଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଅଛି କି ନାହିଁ।ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଫାଗୋସାଇଟ୍ସଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଶରୀର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରର ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ |
ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ହେଉଛି ବି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଏବଂ ଟି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ |ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜାରେ ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ରହି ବି କୋଷରେ ପରିପକ୍ୱ ହୁଏ, କିମ୍ବା ସେମାନେ ଥିମସ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ପାଇଁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ଟି କୋଷରେ ପରିପକ୍। ହୁଅନ୍ତି |ବି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଏବଂ ଟି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ର ପୃଥକ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି: ବି ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଶରୀରର ସାମରିକ ଗୁପ୍ତଚର ପ୍ରଣାଳୀ ପରି, ସେମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଖୋଜିଥାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଲକ୍ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପଠାଇଥାଏ |ଟି ସେଲ୍ ସ soldiers ନିକମାନଙ୍କ ପରି, ଗୁପ୍ତଚର ପ୍ରଣାଳୀ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିବା ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରେ |
ଚିମେରିକ୍ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ରିସେପ୍ଟର (CAR) ଟି ସେଲ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି: ଏକ ପ୍ରକାର ପୋଷ୍ୟ ସେଲୁଲାର୍ ଇମ୍ୟୁନୋଥେରାପି (ACI) |ଜେନେଟିକ୍ ପୁନ struction ନିର୍ମାଣ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ରୋଗୀର ଟି ସେଲ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ CAR, ଯାହା ଇଫେକ୍ଟର୍ ଟି କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ପାରମ୍ପାରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କୋଷ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଟାର୍ଗେଟେଡ୍, ସାଂଘାତିକ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ କରିଥାଏ ଏବଂ ଟ୍ୟୁମରର ସ୍ଥାନୀୟ ଇମ୍ୟୁନୋସପ୍ରେସିଭ୍ ମାଇକ୍ରୋ ପରିବେଶକୁ ଦୂର କରିପାରିବ ଏବଂ ହୋଷ୍ଟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହନଶୀଳତାକୁ ଭାଙ୍ଗିପାରେ |ଏହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କୋଷ ଆଣ୍ଟି-ଟ୍ୟୁମର୍ ଥେରାପି |
କାର୍ଟର ନୀତି ହେଉଛି ରୋଗୀର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଟି କୋଷଗୁଡ଼ିକର “ସାଧାରଣ ସଂସ୍କରଣ” ବାହାର କରିବା ଏବଂ ଜିନ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଅଗ୍ରଗତି କରିବା, ବୃହତ ଆଣ୍ଟିପରସେନେଲ ଅସ୍ତ୍ର “ଚିମେରିକ୍ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ରିସେପ୍ଟର” (CAR) ର ଟ୍ୟୁମର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଭିଟ୍ରୋରେ ଏକତ୍ର ହେବା, ଏବଂ ତା’ପରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଇନଫ୍ୟୁଜ୍ କରିବା | ଟି କୋଷଗୁଡିକ ରୋଗୀର ଶରୀରକୁ ଫେରି ଆସନ୍ତି, ନୂତନ ରୂପାନ୍ତରିତ ସେଲ୍ ରିସେପ୍ଟରଗୁଡିକ ଏକ ରାଡାର୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସଂସ୍ଥାପନ କରିବା ପରି ହେବ, ଯାହା ଟି କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ କର୍କଟ କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବା ଏବଂ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ |
BPIH ରେ CART ର ସୁବିଧା |
ଇଣ୍ଟ୍ରାସେଲୁଲାର୍ ସିଗ୍ନାଲ୍ ଡୋମେନ୍ ର ସଂରଚନାରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେତୁ, CAR ଚାରି ପି generations ଼ି ବିକଶିତ କରିଛି |ଆମେ ନୂତନ ପି generation ଼ିର CART ବ୍ୟବହାର କରୁ |
1stପି generation ଼ି: ସେଠାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଇଣ୍ଟ୍ରାସେଲୁଲାର୍ ସିଗ୍ନାଲ୍ ଉପାଦାନ ଥିଲା ଏବଂ ଟ୍ୟୁମର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ପ୍ରଭାବ ଖରାପ ଥିଲା |
2ndପି generation ଼ି: ପ୍ରଥମ ପି generation ଼ି ଆଧାରରେ ଏକ ସହ-ଉତ୍ତେଜକ ଅଣୁ ଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଟ୍ୟୁମର ମାରିବା ପାଇଁ ଟି କୋଷାର କ୍ଷମତା ଉନ୍ନତ ହେଲା |
3rdପି generation ଼ି: CAR ର ଦ୍ୱିତୀୟ ପି generation ଼ି ଉପରେ ଆଧାର କରି, ଟ୍ୟୁମର ବିସ୍ତାରକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ଏବଂ ଆପୋପ୍ଟୋସିସକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଟି କୋଷଗୁଡ଼ିକର କ୍ଷମତା ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତ ହେଲା |
4thପି generation ଼ି: CAR ଟାର୍ଗେଟ୍ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଚିହ୍ନିବା ପରେ ଇଣ୍ଟରଲୁକିନ୍ -12 କୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବା ପାଇଁ ଡାଉନ୍ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ଟ୍ରାନ୍ସକ୍ରିପସନ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟର୍ NFAT କୁ ସକ୍ରିୟ କରି ଟ୍ୟୁମର୍ ସେଲ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା କ୍ଲିୟରାନ୍ସରେ CAR-T କୋଷଗୁଡିକ ଜଡିତ ହୋଇପାରେ |
ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଣାଳୀ
1) ଧଳା ରକ୍ତ କଣିକା ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା: ରୋଗୀର ଟି କୋଷଗୁଡ଼ିକ ପେରିଫେରାଲ୍ ରକ୍ତରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ;
)) ଟି ସେଲ୍ ଆକ୍ଟିଭେସନ୍: ଆଣ୍ଟିବଡି ସହିତ ଆବୃତ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବିଡ୍ (କୃତ୍ରିମ ଡେଣ୍ଡ୍ରାଇଟିସ୍ କୋଷ) ଟି କୋଷକୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ |
ସଂକ୍ରମଣ: ଟି କୋଷଗୁଡିକ ଜେନେଟିକ୍ ଭାବରେ ଭିଟ୍ରୋରେ CAR ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ |
3) ବିସ୍ତାର: ଜେନେଟିକ୍ ରୂପାନ୍ତରିତ ଟି କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଭିଟ୍ରୋରେ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥାଏ |
4) କେମୋଥେରାପି: ଟି ସେଲ୍ ରିଫ୍ୟୁଜନ୍ ପୂର୍ବରୁ ରୋଗୀଙ୍କୁ କେମୋଥେରାପି ସହିତ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ;
5) ପୁନ inf- ଇନଫ୍ୟୁଜନ୍: ଜେନେଟିକ୍ ରୂପାନ୍ତରିତ ଟି କୋଷଗୁଡ଼ିକ ରୋଗୀକୁ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି |
ଲାଭ:
1)CAR T କୋଷଗୁଡିକ ଅତ୍ୟଧିକ ଟାର୍ଗେଟେଡ୍ ଏବଂ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତା ସହିତ ଟ୍ୟୁମର କୋଷଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ମାରିପାରେ |
2)CAR-T ସେଲ୍ ଥେରାପି କମ୍ ସମୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ |CAR T ସଂସ୍କୃତି T କୋଷଗୁଡିକ ପାଇଁ କମ୍ ସମୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ କାରଣ ଏହା ସମାନ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଭାବରେ କମ୍ କୋଷ ଆବଶ୍ୟକ କରେ |ଭିଟ୍ରୋ ସଂସ୍କୃତି ଚକ୍ରକୁ 2 ସପ୍ତାହକୁ ଛୋଟ କରାଯାଇପାରେ, ଯାହାକି ଅପେକ୍ଷା ସମୟକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ |
3)CAR କେବଳ ପେପ୍ଟାଇଡ୍ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ସ ନୁହେଁ, ଚିନି ଏବଂ ଲିପିଡ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ସକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିପାରେ, ଟ୍ୟୁମର ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ସର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସୀମାକୁ ବିସ୍ତାର କରେ |ଟ୍ୟୁମର କୋଷଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରୋଟିନ୍ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ସ ଦ୍ୱାରା CAR T ଥେରାପି ମଧ୍ୟ ସୀମିତ ନୁହେଁ |CAR T ଏକାଧିକ ଆକାରରେ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଟ୍ୟୁମର କୋଷର ଚିନି ଏବଂ ଲିପିଡ ଅଣ-ପ୍ରୋଟିନ୍ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ |
4)CAR-T ର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଶସ୍ତ - ସ୍ପେକ୍ଟ୍ରମ୍ ପୁନ oduc ପ୍ରବୃତ୍ତି ଅଛି |ଯେହେତୁ କେତେକ ସାଇଟ୍ ଏକାଧିକ ଟ୍ୟୁମର୍ କୋଷରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥାଏ, ଯେପରିକି EGFR, ଏହି ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ ପାଇଁ ଏକ CAR ଜିନ୍ ନିର୍ମାଣ ହେବା ପରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ |
5)CAR ଟି କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସ୍ମୃତି ଶକ୍ତି ରହିଥାଏ ଏବଂ ଶରୀରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିପାରେ |ଟ୍ୟୁମର ପୁନରାବୃତ୍ତି ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହା ବହୁତ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ମହତ୍ତ୍। |