ପେଟ କର୍କଟ ନିବାରଣ

ପେଟ କର୍କଟ ବିଷୟରେ ସାଧାରଣ ସୂଚନା

ପେଟ (ଗ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରିକ୍) କର୍କଟ ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ପେଟରେ ମାଲିଗ୍ନାଣ୍ଟ (କର୍କଟ) କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଗଠନ ହୁଏ।

ପେଟ ହେଉଛି ପେଟର ଉପର ଭାଗରେ ଥିବା ଏକ J-ଆକୃତିର ଅଙ୍ଗ। ଏହା ପାଚନ ପ୍ରଣାଳୀର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହା ଖିଆଯାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟରେ ପୁଷ୍ଟିକର ପଦାର୍ଥ (ଭିଟାମିନ୍, ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ, କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍, ଚର୍ବି, ପ୍ରୋଟିନ୍ ଏବଂ ପାଣି) ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରେ ଏବଂ ଶରୀରରୁ ଅପବ୍ୟବହାର ପଦାର୍ଥ ବାହାରକୁ ପଠାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଖାଦ୍ୟ ଗଳାରୁ ଖାଦ୍ୟନଳୀ ନାମକ ଏକ ଖୋଳା, ମାଂସପେଶୀ ନଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପେଟକୁ ଯାଏ। ପେଟ ଛାଡିବା ପରେ, ଆଂଶିକ ଭାବରେ ହଜମ ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଛୋଟ ଅନ୍ତ୍ର ଏବଂ ତା'ପରେ ବଡ଼ ଅନ୍ତ୍ରକୁ ଯାଏ।

ପେଟ କର୍କଟ ହେଉଛିଚତୁର୍ଥବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କର୍କଟ ରୋଗ।

ପେଟ କର୍କଟ ନିବାରଣ

ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗ ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିପଦ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି:

୧. କିଛି ଚିକିତ୍ସା ଅବସ୍ଥା

ନିମ୍ନଲିଖିତ ଯେକୌଣସି ରୋଗ ଥିଲେ ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିପାରେ:

• ପେଟରେ ହେଲିକୋବ୍ୟାକ୍ଟର ପାଇଲୋରି (H. ପାଇଲୋରି) ସଂକ୍ରମଣ।
• ଅନ୍ତନଳୀ ମେଟାପ୍ଲାସିଆ (ଏକ ଅବସ୍ଥା ଯେଉଁଥିରେ ପେଟରେ ଥିବା କୋଷଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ତନଳୀରେ ଥିବା କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବଦଳାଯାଏ)।
• କ୍ରନିକ୍ ଆଟ୍ରୋଫିକ୍ ଗ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରାଇଟିସ୍ (ପେଟର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରଦାହ ଯୋଗୁଁ ପେଟ ଆସ୍ତରଣ ପତଳା ହେବା)।
• ଘାତକ ରକ୍ତହୀନତା (ଭିଟାମିନ ବି୧୨ ଅଭାବରୁ ହେଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ରକ୍ତହୀନତା)।
• ପେଟ (ଗ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରିକ୍) ପଲିପ୍।

୨. କିଛି ଜେନେଟିକ୍ ଅବସ୍ଥା

ଜେନେଟିକ୍ ଅବସ୍ଥା ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ ଯେକୌଣସି ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇପାରେ:

• ଜଣେ ମାଆ, ବାପା, ଭଉଣୀ, କିମ୍ବା ଭାଇ ଯାହାଙ୍କର ପେଟ କର୍କଟ ହୋଇଛି।
• A ରକ୍ତ।
• ଲି-ଫ୍ରାଉମେନି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍।
• ପାରିବାରିକ ଆଡେନୋମାଟସ୍ ପଲିପୋସିସ୍ (FAP)।
• ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ନନପଲିପୋସିସ୍ କୋଲନ୍ କର୍କଟ (HNPCC; ଲିଞ୍ଚ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍)।

3. ଖାଦ୍ୟ

ନିମ୍ନଲିଖିତ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରେ ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିପାରେ:

• ଫଳ ଏବଂ ପନିପରିବା କମ୍ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ।
• ଲୁଣିଆ କିମ୍ବା ଧୂମପାନଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ।
• ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କିମ୍ବା ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ନାହିଁ ସେପରି ଖାଆନ୍ତୁ।

୪. ପରିବେଶଗତ କାରଣ

ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ପରିବେଶଗତ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ:

• ବିକିରଣର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା।
• ରବର କିମ୍ବା କୋଇଲା ଶିଳ୍ପରେ କାମ କରିବା।

ଯେଉଁ ଦେଶଗୁଡିକରେ ପେଟ କର୍କଟ ସାଧାରଣ, ସେହି ଦେଶଗୁଡିକରୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରେ ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଏ।

ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସ କରିପାରୁଥିବା ସୁରକ୍ଷା କାରକଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ:

୧. ଧୂମପାନ ବନ୍ଦ କରିବା

ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଧୂମପାନ ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ବୃଦ୍ଧି ଆଶଙ୍କା ସହିତ ଜଡିତ। ଧୂମପାନ ବନ୍ଦ କରିବା କିମ୍ବା କେବେବି ଧୂମପାନ ନ କରିବା ଦ୍ଵାରା ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଏ। ଧୂମପାନ ବନ୍ଦ କରୁଥିବା ଧୂମପାନକାରୀଙ୍କ ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ସମୟ ସହିତ ହ୍ରାସ ପାଏ।

୨. ହେଲିକୋବ୍ୟାକ୍ଟର ପାଇଲୋରି ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା

ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ହେଲିକୋବ୍ୟାକ୍ଟର ପାଇଲୋରି (H. pylori) ଜୀବାଣୁ ସହିତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସଂକ୍ରମଣ ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ଜଡିତ। ଯେତେବେଳେ H. pylori ଜୀବାଣୁ ପେଟକୁ ସଂକ୍ରମିତ କରେ, ସେତେବେଳେ ପେଟ ଫୁଲିଯାଇପାରେ ଏବଂ ପେଟ ସହିତ ଥିବା କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ। ସମୟ ସହିତ, ଏହି କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ କର୍କଟ ରୋଗରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ।

କିଛି ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ସହିତ H. ପାଇଲୋରି ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମିଯାଏ। ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ସହିତ H. ପାଇଲୋରି ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପେଟ କର୍କଟରୁ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଏ କି ନାହିଁ କିମ୍ବା ପେଟ ଆସ୍ତରଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଯାହା କର୍କଟ ରୋଗର କାରଣ ହୋଇପାରେ, ତାହା ଆହୁରି ଖରାପ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରେ କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଆବଶ୍ୟକ।

ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଏଚ୍. ପାଇଲୋରିର ଚିକିତ୍ସା ପରେ ପ୍ରୋଟନ୍ ପମ୍ପ ଇନହିବିଟର (ପିପିଆଇ) ବ୍ୟବହାର କରିଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିପିଆଇ ବ୍ୟବହାର କରିନଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା। ଏଚ୍. ପାଇଲୋରି ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିପିଆଇ କର୍କଟ ରୋଗର କାରଣ ହୁଏ କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଆବଶ୍ୟକ।

ନିମ୍ନଲିଖିତ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କାକୁ କମ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ପେଟ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପକାନ୍ତି ନାହିଁ ତାହା ଜଣାନାହିଁ:

1. ଖାଦ୍ୟ

ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ତାଜା ଫଳ ଏବଂ ପନିପରିବା ନ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥାଏ। କିଛି ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଭିଟାମିନ ସି ଏବଂ ବିଟା କ୍ୟାରୋଟିନରେ ଅଧିକ ଫଳ ଏବଂ ପନିପରିବା ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମିପାରେ। ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶସ୍ୟ, କ୍ୟାରୋଟିନଏଡ୍ସ, ସବୁଜ ଚା ଏବଂ ରସୁଣରେ ମିଳୁଥିବା ପଦାର୍ଥ ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମ କରିପାରେ।

ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ପ୍ରଚୁର ଲୁଣ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିପାରେ। ଆମେରିକାରେ ଅନେକ ଲୋକ ଏବେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପର ଆଶଙ୍କା କମ କରିବା ପାଇଁ କମ୍ ଲୁଣ ଖାଆନ୍ତି। ହୁଏତ ଏହି କାରଣରୁ ଆମେରିକାରେ ପେଟ କର୍କଟ ହାର ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

୨. ଖାଦ୍ୟ ପରିପୂରକ

କିଛି ଭିଟାମିନ୍, ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ପରିପୂରକ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମ ହୁଏ କି ନାହିଁ ତାହା ଜଣାନାହିଁ। ଚୀନରେ, ଖାଦ୍ୟରେ ବିଟା କ୍ୟାରୋଟିନ୍, ଭିଟାମିନ୍ ଇ ଏବଂ ସେଲେନିୟମ୍ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟର ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ପେଟ କର୍କଟରୁ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ଥିଲା। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯାଇପାରେ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ଖାଦ୍ୟରେ ଏହି ପୁଷ୍ଟିକର ପଦାର୍ଥ ନଥିଲେ। ଏହା ଜଣାନାହିଁ ଯେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପରିପୂରକ ପୂର୍ବରୁ ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ସମାନ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ କି ନାହିଁ।

ଅନ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଯାଇ ନାହିଁ ଯେ ବିଟା କ୍ୟାରୋଟିନ୍, ଭିଟାମିନ୍ ସି, ଭିଟାମିନ୍ ଇ, କିମ୍ବା ସେଲେନିୟମ୍ ଭଳି ଖାଦ୍ୟ ପରିପୂରକ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପେଟ କର୍କଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା କମିଥାଏ।

କର୍କଟ ରୋଗ ନିବାରଣ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ କର୍କଟ ରୋଗ ନିବାରଣର ଉପାୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

କର୍କଟ ରୋଗ ନିବାରଣ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ କିଛି ପ୍ରକାରର କର୍କଟ ରୋଗର ବିପଦକୁ କମ କରିବା ପାଇଁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। କିଛି କର୍କଟ ରୋଗ ନିବାରଣ ପରୀକ୍ଷଣ ସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ କରାଯାଏ ଯେଉଁମାନଙ୍କର କର୍କଟ ହୋଇନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନଙ୍କର କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିରୋଧ ପରୀକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ କର୍କଟ ରୋଗ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ସମାନ ପ୍ରକାରର ଅନ୍ୟ ଏକ କର୍କଟ ରୋଗକୁ ରୋକିବାକୁ କିମ୍ବା ଏକ ନୂତନ ପ୍ରକାରର କର୍କଟ ରୋଗ ହେବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ କମ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ କରାଯାଏ। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ସୁସ୍ଥ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନଙ୍କ ସହିତ କରାଯାଏ ଯେଉଁମାନଙ୍କର କର୍କଟ ରୋଗ ପାଇଁ କୌଣସି ବିପଦ କାରକ ଅଛି ବୋଲି ଜଣା ନାହିଁ।

କିଛି କର୍କଟ ରୋଗ ନିବାରଣ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଲୋକମାନେ ନେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କର୍କଟ ରୋଗକୁ ରୋକିପାରିବ କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣିବା। ଏଥିରେ ଫଳ ଏବଂ ପନିପରିବା ଖାଇବା, ବ୍ୟାୟାମ କରିବା, ଧୂମପାନ ଛାଡ଼ିବା, କିମ୍ବା କିଛି ଔଷଧ, ଭିଟାମିନ୍, ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ପରିପୂରକ ନେବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ।

କ୍ଲିନିକାଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣରେ ପେଟ କର୍କଟକୁ ରୋକିବାର ନୂତନ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଉଛି।

ଉତ୍ସ:http://www.chinancpcn.org.cn/cancerMedicineClassic/guideDetail?sId=CDR62850&type=1